{"id":2117,"date":"2017-03-25T18:47:09","date_gmt":"2017-03-25T17:47:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bandasanfilep.com.mt\/?page_id=2117"},"modified":"2025-07-14T16:20:36","modified_gmt":"2025-07-14T16:20:36","slug":"mro-andrea-indri-borg-1818-1903","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/mro-andrea-indri-borg-1818-1903\/","title":{"rendered":"Mro. Andrea (Indr\u00ec) Borg &#8211; (1818 \u2013 1903)"},"content":{"rendered":"<p><!--pixgridder:row[cols=1]--><!--pixgridder:column[col=1]--><\/p>\n<figure id=\"attachment_584\" aria-describedby=\"caption-attachment-584\" style=\"width: 199px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-584 size-medium\" src=\"http:\/\/www.bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/IndriBorg-199x300.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/IndriBorg-199x300.jpg 199w, https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/IndriBorg.jpg 485w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-584\" class=\"wp-caption-text\">Indri Borg 1860 &#8211; 1868<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mro. Andrea Borg, mag\u0127ruf a\u0127jar b\u0127ala Mastru Indr\u00ec, twieled fis-7 ta\u2019 Jannar, 1818, fil-parro\u010b\u010ba Dumnikana ta\u2019 Portu Salvu, il-Belt Valletta, minn Salvatore Borg u Antonia mwielda Bonello. Huwa tg\u0127ammed l-g\u0127ada, ji\u0121ifieri nhar it-8 ta\u2019 Jannar. Sfortunatament, ta\u2019 sentejn Indr\u00ec tilef id-dawl ta\u2019 g\u0127ajnejh b\u2019di\u017cgrazzja. I\u017cda dan il-fatt xejn ma tellfu, spe\u010bjalment f\u2019dak li g\u0127andu x\u2019jaqsam ma\u2019 mu\u017cika. G\u0127alkemm g\u0127ama, ta\u2019 et\u00e0 \u017cg\u0127ira Indr\u00ec kien di\u0121\u00e0 jag\u0127raf liema strumenti jkunu qeg\u0127din jindaqqu fil-knisja waqt li jkun qieg\u0127ed jisma\u2019 l-quddies. G\u0127alhekk, meta l-\u0121enituri tieg\u0127u nteb\u0127u bil-kapa\u010bit\u00e0 li kellu binhom, huma bag\u0127tuh jistudja l-mu\u017cika g\u0127and wie\u0127ed mill-aqwa surmastrijiet li kien hemm il-Belt Valletta f\u2019dak i\u017c-\u017cmien. Dan kien is-Surmast Rull, li kien ukoll Maestro di Cappella tal-Kon-Katidral ta\u2019 San \u0120wann.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Indr\u00ec kien juri entu\u017cja\u017cmu partikolari waqt il-lezzjonijiet tal-mu\u017cika. G\u0127all-ewwel, is-Surmast Rull beda jg\u0127allmu jdoqq il-flawt, li dak i\u017c-\u017cmien kien mag\u0127ruf b\u0127ala flejguta. I\u017cda wara ftit beda jg\u0127allmu wkoll il-klarinett \u2013 l-istrument li Indr\u00ec Borg g\u0127a\u017cel li jdoqq u li tant kien i\u0127obb. Fil-fatt, g\u0127ad li tg\u0127allem idoqq bosta strumenti o\u0127ra fosthom il-kitarra, huwa baqa\u2019 jdoqq il-klarinett u sa\u0127ansitra beda jg\u0127allmu meta la\u0127aq surmast direttur ta\u2019 xi baned. Indr\u00ec wasal biex tg\u0127allem u g\u0127allem il-mu\u017cika billi kien i\u017comm f\u2019mo\u0127\u0127u n-noti u l-\u0127oss partikulari ta\u2019 kull nota, u kif tinkiteb fuq jew ta\u0127t il-\u0127ames rigi. In-nuqqas ta\u2019 dawl kien jag\u0127mel tajjeb g\u0127alih bl-udit u l-memorja tal-g\u0127a\u0121eb li kellu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bla ma qatt ra partitura mu\u017cikali, Mastru Indr\u00ec Borg xorta wa\u0127da kien jirnexxielu jikkomponi l-mu\u017cika. Dan kien jag\u0127mlu fuq injama li kellha mnaqqxin il-\u0127ames rigi li fuqhom tinkiteb il-mu\u017cika. B\u2019hekk huwa seta\u2019 j\u0127osshom b\u2019subg\u0127ajh. Imbag\u0127ad kien jaqbad bi\u010b\u010biet tax-xema\u2019, li dejjem kien i\u017comm \u0127dejh, u jiffurmahom f\u2019bo\u010b\u010bi ta\u2019 daqsijiet differenti sabiex jissimbolizzaw in-noti mu\u017cikali. Dawn kien iwa\u0127\u0127alhom fuq ir-rig mu\u017cikali sabiex jo\u0127loq il-melodija. Imbag\u0127ad kien isejja\u0127 lil xi \u0127add vi\u010bin tieg\u0127u u jqabbdu jikkopja dik il-mu\u017cika fuq karta sabiex tkun tista\u2019 tindaqq. Wara li jismag\u0127ha kien jag\u0127mel it-tiswijiet me\u0127tie\u0121a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u2019dan il-mod, Indr\u00ec Borg irnexxielu jikteb bosta siltiet mu\u017cikali kif ukoll g\u0127amel arran\u0121amenti ta\u2019 diversi polki, valzi, mar\u010bi, sonati u innijiet. L-ewwel innu li kiteb kien iddedikat lil San Duminku. Dan indaqq nhar il-festa tieg\u0127u tal-1860 u tkanta mit-tfal. Innijiet o\u0127ra li kiteb huma ddedikati lil San Filippu, San Publiju (1863), Sant Andrija u l-Madonna ta\u2019 Liesse. Il-versi ta\u2019 dawn l-innijiet inkitbu bit-Taljan min-nies imla\u0127\u0127qin fil-kamp letterarju u mu\u017cikali ta\u2019 dak i\u017c-\u017cmien, fosthom Dun \u0120u\u017cepp Zammit Brighella, il-Prof. \u010aesare Vassallo u Antonio Crescimanno u o\u0127rajn. F\u20191854, Mastru Indr\u00ec Borg ddetta Trattat tal-Mu\u017cika li bil-lingwa Maltija jispjega x\u2019inhuma l-armonija, il-partituri u l-kuntrapunt fi-ktieb ta\u2019 150 pa\u0121na. Indr\u00ec Borg kien isewwi l-orgnijiet tal-knejjes. Fosthom sewwa dak tal-Katidral u tal-Knisja ta\u2019 San Pawl Nawfragu, li fih elf u sebg\u0127a u tletin (1037) kanna mu\u017cikali. G\u0127alkemm g\u0127ama, Indr\u00ec Borg irnexxielu jeg\u0127leb din id-di\u017cabilit\u00e0 u jo\u0127loq opportunitajiet o\u0127ra sabiex jag\u0127ti kontribut lill-i\u017cvilupp mu\u017cikali ta\u2019 pajji\u017cu. Fil-fatt, huwa jibqa\u2019 mag\u0127ruf g\u0127all-mod kif organizza l-baned f\u2019pajji\u017cna g\u0127aliex fil-baned Maltin ried li jindaqqu l-istrumenti kollha li jinsabu fil-baned militari.1 Indr\u00ec Borg kien ukoll Maestro di Cappella tal-Konkatidral ta\u2019 San \u0120wann, il-Belt Valletta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Il-Banda di San Filippo ta\u2019 \u0126a\u017c-\u017bebbu\u0121 ila li twaqqfet sa mill-1851.2a &amp; 2b<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Meta fl-1860 is-Surmast Andrea Borg \u0127a l-Banda San Filep f\u2019idejh, huwa qabad mod sistematiku ta\u2019 tag\u0127lim tal-mu\u017cika u bih organizza u kabbar il-banda, li kien beda Mro. Filippo Galea uffi\u010bjalment fis-sena 1851. F\u2019dokument li hemm fil-Arkivju tal-G\u0127aqda Ka\u017cin Banda San Filep juri li fl-10 ta\u2019 Frar tas-sena 1859 (Festa ta\u2019 San Pawl Nawfragu) l-Maestri Angelo Galea, Filippo Galea u Andrea Borg, l-eks Presidenti Antonio Pisani u Gaetano Attard flimkien ma\u2019 benefatturi o\u0127ra b\u0127al Salvatore Ciappara, kienu taw flus lill-Filarmonika San Filippo biex inxtraw \u0127mistax-il strument \u0121did g\u0127all-istess Banda San Filep.3<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bis-sa\u0127\u0127a ta\u2019 Mastru Indr\u00ec, il-Filarmonika San Filippo \u0127adet prominenza kbira g\u0127ax beda jo\u0127ro\u0121ha ddoqq barra minn \u0126a\u017c-\u017bebbu\u0121. Fil-fatt, l-ewwel darba li l-Filarmonika San Filippo \u0127ar\u0121et iddoqq barra minn \u0126a\u017c-\u017bebbu\u0121 kien fil-25 ta\u2019 Novembru 1851, g\u0127all-festa ta\u2019 Santa Katerina fi\u017c-\u017burrieq.4a &amp; 4b Dak i\u017c-\u017cmien Mastru Indr\u00ec kien sostitut surmast fin-nuqqas ta\u2019 Maestro Filippo Galea. Imbag\u0127ad fl-erba\u2019 ta\u2019 Awissu, 1860, il-Filarmonika San Filippo ta\u0127t id-direzzjoni tas-surmast Andrea Borg kienet l-ewwel banda Maltija li daqqet fil-Belt Valletta g\u0127all-okka\u017cjoni tal-festa ta\u2019 San Duminku \u0121ewwa l-Parro\u010b\u010ba tad-Dumnikani fil-Belt Valletta.5 Baqg\u0127et tag\u0127mel dan is-servizz g\u0127al diversi snin. Dan il-progress wassal lil din il-banda tkompli tie\u0127u xejra iktar moderna g\u0127al kif a\u0127na nafu l-baned illum. Fis-sena 1860 Maestro Indr\u00ec Borg waqqaf \u02bbBanda Nazzjonali\u2019 f\u2019 \u0126a\u017c-\u017bebbu\u0121. Hu kien mid\u0127la sew ta\u2019 bosta baned mifruxa madwar Malta u g\u0127alekk dak in nhar irnexxielu jaqg\u0127ad banda, billi u\u017ca l-qafas ta\u2019 element bandistiku \u017bebbu\u0121i u \u017cewqu ma bandisti li kienu \u0121ejjin minn ir\u0127ula o\u0127ra u g\u0127alhekk it-titolu mist\u0127oqq ta\u2019 Banda Nazzjonali. Billi l-unika banda e\u017cistenti kienet dik ta\u2019 Banda di San Filippo u ma kienetx te\u017cisti l-ebda banda o\u0127ra f\u2019ra\u0127alna, wie\u0127ed jissopponi b\u2019mod konkret li l-qafas li u\u017ca biex jifforma din il-banda kien dak ta\u2019 San Filippo, banda li kien di\u0121a jifforma parti minnha. Dan kien il-bidu tal-mod kif il-baned Maltin komplew jevolvu biex ftit ftit la\u0127qu l-format li g\u0127andhom illum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fit-8 ta\u2019 Mejju, 1864, l-istatwa artistika u monumentali ta\u2019 San Filep da\u0127let trijonfalment \u0121ewwa l-Knisja Ar\u010bipretali ta\u2019 \u0126a\u017c-\u017bebbu\u0121 akkumpanjata minn pur\u010bissjoni li \u0127ar\u0121et mill-Kappella tal-An\u0121li. Il-Filarmonika San Filippo g\u0127amlet tliet servizzi mu\u017cikali u ndaqq Innu lil San Filep, mu\u017cika ta\u2019 Mastru Indr\u00ec. Dan baqa\u2019 jindaqq g\u0127al bosta snin fejn kien iqajjem il-Belt Rohan. Dan is-surmast baqa\u2019 jidderie\u0121i l-Banda San Filep sal-1868. Skont il-kittieb is-Sur Joe Miceli, sitt xhur wara li \u0127a t-tmexxija tal-Banda San Filep fl-1860, Andrea Borg waqqaf il-Banda L\u2019Isle Adam tar-Rabat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Indr\u00ec \u017c\u017cewwe\u0121 lil Marianna mwielda Ebejer fis-sena 1848, u kellhom tifel uniku li semmewh \u0120iuseppi. Aktar \u2019il quddiem lil dan \u0120iuseppi insibuh ukoll b\u0127ala surmast direttur tal-Banda San Filep. Ix-xwejja\u0127 Indr\u00ec miet fqir, g\u0127ama u mkenen fl-isptar tal-anzjani San Vincenz de Paule (Imgieret), \u0126al Luqa, fil-15 ta\u2019 Marzu, 1903, fl-g\u0127omor ta\u2019 erbg\u0127a u tmenin sena.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L-G\u0127aqda Ka\u017cin Banda San Filep g\u0127anda vitrina msemmija g\u0127al Mro. Andrea (Indr\u00ec) Borg fejn hemm esebiti numru kbir ta\u2019 strumenti antiki tal-Banda San Filep li ntu\u017caw matul i\u017c-\u017cmienijiet.<\/p>\n<p>[row][onehalf]<\/p>\n<figure id=\"attachment_2135\" aria-describedby=\"caption-attachment-2135\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2135 size-medium\" src=\"http:\/\/www.bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Dokument-mi\u017cmum-1-1-300x206.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"206\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2135\" class=\"wp-caption-text\">3 Dokument mi\u017cmum fl-Arkivju tal-Banda San Filep juri li fl-10 ta\u2019 Frar 1859, (Festa ta\u2019 San Pawl Nawfragu) is-Surmastrijiet Angelo Galea, Filippo Galea u Andrea Borg, l-eks Presidenti Antonio Pisani u Gaetano Attard flimkien ma\u2019 benefatturi o\u0127ra b\u0127al Salvatore Ciappara, taw flus lill-Filarmonika San Filippo biex inxtraw \u0127mistax-il strument \u0121did lill-bandisti g\u0127all-istess Banda San Filep.<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/onehalf]<br \/>\n[onehalf]<\/p>\n<figure id=\"attachment_2125\" aria-describedby=\"caption-attachment-2125\" style=\"width: 207px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2125 size-medium\" src=\"http:\/\/www.bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Dokument-mi\u017cmum-3-207x300.jpg\" alt=\"\" width=\"207\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2125\" class=\"wp-caption-text\">4a Fil-25 ta\u2019 Novembru 1851, il-Banda San Filippo mmexxija minn Mro. Andrea Borg daqqet i\u017c-\u017burrieq g\u0127all-festa ta\u2019 Santa Katerina. Dan id-dokument jinsab fl-Arkivju tal-Knisja Ar\u010bipretali ta\u017c-\u017burrieq (Esito della Festivita di Santa Caterina Vergine e Martire.)<\/figcaption><\/figure>\n<p>[\/onehalf] [\/row]<\/p>\n<p>[row][onehalf]<\/p>\n<figure id=\"attachment_2138\" aria-describedby=\"caption-attachment-2138\" style=\"width: 217px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2138 size-medium\" src=\"http:\/\/www.bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Il-Vetrina-msemmija-g\u0127al-Mro.-Andrea-Indr\u00ec-Borg-217x300.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2138\" class=\"wp-caption-text\">Il-Vetrina msemmija g\u0127al Mro. Andrea (Indr\u00ec) Borg<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/onehalf]<br \/>\n[onehalf]<\/p>\n<figure id=\"attachment_2139\" aria-describedby=\"caption-attachment-2139\" style=\"width: 295px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2139 size-medium\" src=\"http:\/\/www.bandasanfilep.com.mt\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/L-orgni-tal-knisja-ta\u2019-San-Pawl-fl-Belt-Valletta-295x300.jpg\" alt=\"\" width=\"295\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2139\" class=\"wp-caption-text\">L-orgni tal-knisja ta\u2019 San Pawl fl-Belt Valletta<\/figcaption><\/figure>\n<p>[\/onehalf] [\/row]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Referenzi:<\/strong><br \/>\n1 &#8211; Mifsud Bonnici Robert (1954). \u0120rajja tal-Mu\u017cika f\u2019Malta u G\u0127awdex, Pa\u0121na 54.<br \/>\n2a &#8211; Mifsud Bonnici Robert (1960). Dizzjunarju Bijo-Bibljografiku Nazzjonali, Pa\u0121na 50.<br \/>\n2b &#8211; Micallef Dominic &#8211; San \u0120u\u017cepp (Marzu 1991, \u2116 14). (Banda L\u2019Isle Adam) Ir-Ra\u0121el \u0120ust ta\u2019 Maria, Pa\u0121na 30.<br \/>\n3 &#8211; Dokument mi\u017cmum fl-Arkivju tal-Banda San Filep.<br \/>\n4a &#8211; Arkivju tal-Knisja Ar\u010bipretali ta\u017c-\u017burrieq (Esito della Festivita di Santa Caterina Vergine e Martire).<br \/>\n4b &#8211; Vella Bondin Joseph (2000). Il-Mu\u017cika ta\u2019 Malta fis-sekli dsatax u g\u0127oxrin, Pa\u0121na 98.<br \/>\nTifkira tal-Festi Anniversarji tal-Banda San Filep 1851 &#8211; 1961. Diskors mi\u017cmun milll-Avukat Joseph G. Borg, President tal-Ka\u017cin Banda San Filep.<br \/>\nSchiavone Michael (2009). Dictionary of Maltese Biographies, Pa\u0121na 272<br \/>\nAvvenimenti tal-G\u0127aqda Ka\u017cin Banda San Filep 1851 &#8211; 2016<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Ri\u010berka tal-Arkivista l-Kav. John Gaf\u00e0 \u00a9<\/p>\n<p><!--\/pixgridder:column[col=1]--><!--\/pixgridder:row[cols=1]--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mro. Andrea Borg, mag\u0127ruf a\u0127jar b\u0127ala Mastru Indr\u00ec, twieled fis-7 ta\u2019 Jannar, 1818, fil-parro\u010b\u010ba Dumnikana ta\u2019 Portu Salvu, il-Belt Valletta, minn Salvatore Borg u Antonia mwielda Bonello. Huwa tg\u0127ammed l-g\u0127ada, ji\u0121ifieri nhar it-8 ta\u2019 Jannar. Sfortunatament, ta\u2019 sentejn Indr\u00ec tilef id-dawl ta\u2019 g\u0127ajnejh b\u2019di\u017cgrazzja. I\u017cda dan il-fatt xejn ma tellfu, spe\u010bjalment f\u2019dak li g\u0127andu x\u2019jaqsam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/page-sidebar-none.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2117","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5957,"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2117\/revisions\/5957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bandasanfilep.com.mt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}